Berdien Greveling - Tijdens de NJAO studiedag in Baarn op 10 januari 2009 maakten wij, het NJAO, kennis met het nieuwe stuk, ZAP. De compositie voor accordeonorkest van Ad Wammes was eerder die week bij de NJAO-leden op de deurmat gevallen. Zo had iedereen de gelegenheid zich goed voor te bereiden op die ene korte dag waarin we ZAP moesten instuderen. De reden dat ZAP in één dag ingestudeerd moest worden, was omdat tijdens het eerstvolgende NJAO-weekend het stuk opgenomen zou worden op dvd. Dit ter promotie van het accordeon onder basisschoolkinderen.

ZAP is een compositie die begint met het spelen met de linkerhand voor de 3e en 4e stem en een hoog geschreven bassolo voor de bassisten. Vervolgens bouwt het stuk zich op met melodieën die steeds vrolijker worden en steeds iets sneller gespeeld worden. Na een adagio dat de spanning opbouwt komen we aan bij het presto, waarin verschillende ritmes gecombineerd worden en melodieën naar elkaar toespelen. Er is sprake van een serieuzer begin, en een vrolijk einde. Doordat er in ZAP verschillende tempi, ritmes en melodieën voorkomen, laat het zien dat er meer dan één soort muziek op het accordeon gespeeld kan worden. Door deze veelzijdigheid en het vrolijke karakter is ZAP voor kinderen leuk om te beluisteren en worden ze wellicht gemotiveerd ook accordeon te gaan spelen.

Hoewel er in Baarn al erg goed gewerkt was aan ZAP was het tijdens het NJAO-weekend van 24 en 25 januari 2009 toch weer tijd om te studeren om zo de puntjes op de i te zetten en het stuk een aantal keren door te spelen. De componist van ZAP, Ad Wammes, was ook aanwezig om nog een aantal tips en tricks te geven, en natuurlijk om zijn stuk te beluisteren.

De aankomst bij de muziekschool in Amstelveen op zaterdag 24 januari was redelijk chaotisch. De mensen die met de auto kwamen, moesten zich een weg zien te banen door de buspalen en ikzelf stuurde ons de verkeerde kant op vanaf de bushalte. Toen we eindelijk geïnstalleerd waren, moest er natuurlijk nog koffie en thee gedronken worden (dit kost altijd heel veel tijd ). Zodoende duurde het dus even voordat we gingen repeteren. Tijdens de repetitie werden een aantal nieuwe leden voorgesteld. Vera Geurken en Imke Zimmerling in de 4e stem. Ook Susanne de Vos kwam kijken en sfeer proeven voor ze definitief de keyboardspeelster wordt. Inge (van der Poel) in de 3e stem was er voor de tweede keer, maar haar naam mag natuurlijk niet ontbreken.

Na het repeteren aan ZAP en nadat een aantal NJAO-leden zich nog in het zwart hadden gestoken (de anderen hadden thuis al zwarte kleren aangedaan) vertrok het hele spul naar het hoofdgebouw van de muziekschool aan het stadsplein. Aan het stadsplein was weinig parkeerruimte. Daarom was het flink laden en lossen geblazen. Daarna reden de chauffeurs naar een parkeerplaats, die in sommige gevallen erg ver weg was, en propten de anderen zich, met veel te veel mensen en instrumenten in véél te kleine liftjes. Eenmaal boven werd er in de kleedkamer gewacht, gegeten en besproken wat er juist wél en juist niét mee mocht in de opnameruime (niet: telefoon en standaard, wel: muziek netjes in zwarte map!).

We hebben nog even kort gerepeteerd waarbij extra gelet werd op timing van inzetten en blij kijken. Rik Vrolijk werd ontvoerd om een interview te geven over het accordeon, zodat er naast de muziek ook uitleg op de dvd komt over de werking van het instrument. Hoewel er gezegd werd dat het programma uit was gelopen en we nog even zouden moeten wachten, werden we al snel opgehaald om ZAP op te gaan nemen.

In de opnameruimte was het even schuiven met stoelen totdat iedereen een goede plaats had. De standaards moesten laag staan, zodat er veel van onze (blije) gezichten en onze instrumenten in beeld kwam, en zo weinig mogelijk map. Een mannetje met een koptelefoon praatte de hele tijd raar in zichzelf (met de regie) en gaf aanwijzingen waar de lampen moesten staan, en hij wilde weten welke partij waar zat. Sanne Pothuizen kwam niet goed in beeld, want die lamp moest steeds bij worden gesteld, en Dik Heuvelmans schoenen waren erg interessant, en moesten volgens Marc Belder in beeld gebracht worden. Het moment van de opname was aangebroken, en er viel een stilte. ‘Opname 5 seconden na nú’. Na de eerste opname bleek dat de camera’s vooral voor de voorste rij redelijk intimiderend waren, je moest opletten, de goede noten spelen, goed timen en ook nog blij kijken. Steeds na een opname werd overlegd tussen het ‘mannetje’ met de koptelefoon en de regie. Waarna we ZAP nog een keer mochten spelen. Na drie á vier opnames stond het nummer er goed op, en was ook duidelijk dat de laatste opname muzikaal de beste was. Al met al kan gezegd worden dat ZAP goed is opgenomen, en dat iedereen bij die laatste opname goed geconcentreerd was en het beste eruit heeft gehaald.

Na de opname van ZAP was het de beurt aan Ilse Stuurstraat en Bart de Jong om nóg een stuk op te nemen, X genaamd. X, ook geschreven door Ad Wammes is, in tegenstelling tot ZAP, geen massaal stuk, geschreven voor een orkest, maar een voorbeeld van een stuk dat door twee accordeonisten gespeeld kan worden. Dit laat ook weer de veelzijdigheid van het instrument zien. Samen met het interview van Rik Vrolijk vormen de twee stukken een mooi beeld van de mogelijkheden van het accordeon, en natuurlijk het plezier dat bij accordeon spelen hoort. Een resultaat dat zich hopelijk uitbetaalt in nieuwe jonge accordeonspelers.

Na de opnames werden we verwelkomd met drinken, spekjess en een mooi ‘blaasmuziek’ potlood. Altijd handig, wanneer Marc veranderingen aanbrengt in de muziek.

Omdat Sanne Pothuizen met haar handige auto met laadruimte niet direct naar de Stayokay in Haarlem zou afreizen, was het proppen geblazen op weg naar bar en bed. De auto van Inge van der Poel zat volgepropt, en er moest zelfs een accordeon op schoot, die bij hard remmen de neiging had door het raam te vliegen.

Het eten in Stayokay Haarlem is jammer genoeg niet het beste wat er op Stayokay gebied te vinden is. Maar het gaf wel nieuwe energie om de bedden op te maken en lekker in de bar te hangen. Rian van de Vooren was terug uit de V.S., wat natuurlijk om reisverhalen vroeg. En er was gelegenheid eens goed kennis te maken met de nieuwe leden. Traditioneel werd er een drankje gedronken (of twee, drie) en werd er gesproken over ‘die anderen’ die in dit geval een aantal NJAO’ers  een slechte nachtrust zouden bezorgen.
Misschien kwam het omdat we die avond niet repeteerden en iedereen al uitgepraat was, dat het al snel leeg werd in de bar. Maar ik denk dat het kwam door de vermoeiende opnames dat de meeste NJAO-leden op tijd naar bed gingen.

Wie de volgende morgen vroeg bij het ontbijt stond, had voor niets snel de slaap uit de ogen gewreven. Het ontbijt was namelijk nog niet klaar, de spullen moesten nog klaargezet, en de eieren nog gekookt (het theewater trouwens ook). Na dit ‘halve’ ontbijt werden de dvd's van het jubileum verkocht! En moest de ontbijtzaal worden omgetoverd tot oefenruimte. We kregen een flinke hoeveelheid nieuwe stukken, West Side Story, een Iers stuk van drie delen, Close Every Door en Gershwin Classics. Naast deze stukken, waar tot in de middag op gerepeteerd zou worden, werden ook een biografie van Gearge Gershwin en een overzicht van NJAO-weekenden vanaf de oprichten tot het jubileum uitgedeeld. Top, erg leuk om te zien, waar je allemaal geweest bent, en in mijn geval, wat minder leuk, wat ik allemaal gemist heb.
           
Hiermee kom ik aan het einde van alweer een zeer geslaagd NJAO-weekend. Ik hoop dat de nieuwe leden snel een weg vinden binnen het NJAO, en jullie weten het, oefenen, oefenen, oefenen. Tot snel bij het NJAO weekend in Groningen en Scheemda!
Niet te vergeten: Dit NJAO-weekend nam Mirjam van der Spek afscheid van het NJAO. Ik hoop dat ze een leuke tijd heeft gehad met ons, en dat ze nog vaak aan ons terug zal denken. Verder wil ik haar bedanken voor alle gezelligheid die ik met haar gehad heb