De composities ZAP en X van Ad Wammes

Ad Wammes over zijn composities ZAP en X en de uitvoering hiervan door (leden van) het NJAO:

“In ‘ZAP’ zap ik in een tijdsbestek van een kleine zes minuten door de verschillende speelmanieren van het instrument.
Beginnend met volkomen legatospel in een laag tempo naar volkomen staccatospel in een hoog tempo op het eind.
In het begin (LARGO) wordt de melodie gespeeld door de basaccordeon en de begeleiding (akkoorden en bas) door de gewone accordeons. Hierbij heb ik gebruik gemaakt van de (in orkesten weinig gebruikte) baskant van het instrument.
In het ANDANTE wordt de hoofdmelodie gespeeld door accordeon 2 en 3 . Accordeon 1 speelt de tegenmelodie. Accordeon 4 heeft een baritonfunctie en de bas speelt bas.
In het ADAGIO hebben accordeon 3 en 4 een melodische hoofdfunctie, speelt accordeon 1 nog steeds een tegenmelodie, accordeon 2 gebroken akkoorden en de bas ….speelt bas. 
Op het eind (PRESTO) zijn de rolverdelingen weer traditioneel., dat wil zeggen de hoofdmelodie in accordeon 1 en de tweede melodie in accordeon 2. De ritmische akkoordbegeleiding wordt verdeeld over accordeon 3 en 4 en de bas speelt ………..… bas.

X’ staat voor de vorm, die ik dit stukje heb gegeven.
De bas begint links bovenaan van de letter X. Hoog dus! Via een melodie die steeds verder zakt bereikt de basaccordeon zijn laagste regionen (dus rechts onderaan van de letter X).
De gewone accordeon volgt de omgekeerde weg, dus links onderaan van de letter X met bastonen en akkoorden van de baskant van het instrument via de onderkant van het toetsenklavier naar de bovenkant van het instrument (dus rechts bovenaan van de letter X).

Mijn eerste indruk toen ZAP door het NJAO werd gespeeld was: “Wow, die kunnen er wat van”! Wat me vooral opviel was dat het orkest ondanks het grote aantal spelers ritmisch zo strak speelde.
X werd uitgevoerd door Ilse Stuurstraat en Bart de Jong. Het was te langzaam ingestudeerd, maar na een paar keer oefenen hadden ze het juiste tempo goed te pakken en wisten ze een perfecte uitvoering te geven tijdens de opnames”.